Οι σκληροί δίσκοι αποτελούν ένα από τα πιο ευαίσθητα μέρη του hardware μας. Αν και μπορούν να αντέξουν για χρόνια, σπάνια καταρρέουν εντελώς απρόσμενα. Το πρόβλημα είναι ότι τα προειδοποιητικά σημάδια μπορεί να μην είναι πάντα εμφανή.
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σας χαρίσει πολύτιμο χρόνο
για ένα τελευταίο backup
Σκληροί δίσκοι και προειδοποιητικά σημάδια
Ο σκληρός δίσκος αποτελεί βασικό μέσο αποθήκευσης των δεδομένων μας. Παρά την άνοδο των ταχύτερων SSD, οι παραδοσιακοί HDD παραμένουν δημοφιλείς λόγω της μεγάλης χωρητικότητας και του χαμηλού κόστους τους.
Ωστόσο, σε αντίθεση με τους SSD που δεν έχουν κινούμενα μέρη, οι HDD είναι συσκευές με μηχανικά μέρη. Αυτό σημαίνει ότι η φθορά είναι αναπόφευκτη και η βλάβη δεν είναι θέμα του «αν», αλλά του «πότε».
Το θετικό είναι ότι ένας σκληρός δίσκος σπάνια «πεθαίνει» ξαφνικά, χωρίς να δώσει προειδοποιητικά σημάδια. Η ικανότητα να αναγνωρίζετε αυτά τα σημάδια, έγκαιρα, μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην ασφαλή ανάκτηση των αρχείων σας και την οριστική απώλεια πολύτιμων δεδομένων.
Ήχοι που προμηνύουν το τέλος
Λόγω της μηχανικής τους φύσης, οι σκληροί δίσκοι (HDD) εκπέμπουν συγκεκριμένους ήχους, όταν τα εσωτερικά τους εξαρτήματα αρχίζουν να καταρρέουν. Ενώ ένας χαμηλός βόμβος ή ένα απαλό «κλικ» κατά την εκκίνηση είναι φυσιολογικά, υπάρχουν θόρυβοι που πρέπει πραγματικά να σας ανησυχήσουν:
- Ο πιο γνωστός ήχος είναι το λεγόμενο «Click of Death» (κλικ του θανάτου). Πρόκειται για ένα επαναλαμβανόμενο – ρυθμικό ηχητικό κλικ, που ακούγεται όταν η κεφαλή ανάγνωσης/εγγραφής δεν μπορεί να εντοπίσει το track των δεδομένων και επιστρέφει συνεχώς στην αρχική της θέση.
Αν και ακούγεται τρομακτικό, σε πολλές περιπτώσεις ο δίσκος μπορεί να σωθεί από επαγγελματίες, εάν σταματήσετε αμέσως τη χρήση του και τον παραδώσετε προς επισκευή.
- Ακόμα πιο επικίνδυνος είναι ο ήχος τριξίματος ή ξυσίματος. Αυτό συνήθως υποδηλώνει ότι η κεφαλή έχει έρθει σε άμεση επαφή με το μαγνητικό πλατό (platter) και το «χαράζει», καταστρέφοντας φυσικά τα δεδομένα που είναι αποθηκευμένα εκεί. Σε αυτή τη περίπτωση, η μόνη λύση είναι η άμεση απενεργοποίηση του υπολογιστή και αποσύνδεση του σκληρού δίσκου.
Επίσης, ορισμένες φορές, οι σκληροί δίσκοι μπορεί να «εκπέμψουν» έναν ήχο σαν «μπιπ», ο οποίος συνήθως σχετίζεται με προβλήματα στην τροφοδοσία ρεύματος ή στην κίνηση του μοτέρ.
Άλλα συμπτώματα
Όμως η βλάβη ενός σκληρού δίσκου δεν εκδηλώνεται πάντα με θορύβους. Συχνά τα πρώτα συμπτώματα είναι λογικής φύσεως.
Εάν π.χ. παρατηρήσετε ότι αρχεία που παλαιότερα άνοιγαν κανονικά – τώρα εμφανίζονται ως κατεστραμμένα (corrupted) ή αν αρχεία εξαφανίζονται μυστηριωδώς, ο δίσκος σας πιθανότατα αναπτύσσει κατεστραμμένους τομείς.
Άλλα ανησυχητικά σημάδια περιλαμβάνουν:
- Αδικαιολόγητη επιβράδυνση: Ο υπολογιστής χρειάζεται πολύ χρόνο για να εκκινήσει ή να ανοίξει απλούς φακέλους και αρχεία.
- Σφάλματα CRC (Cyclic Redundancy Check): Εμφανίζονται κατά τη μεταφορά αρχείων και υποδηλώνουν αδυναμία ανάγνωσης των δεδομένων. Πρακτικά, πρόκειται για έναν «έλεγχο επαλήθευσης» που αποτυγχάνει επειδή ο δίσκος δεν μπορεί πλέον να επιβεβαιώσει ότι οι πληροφορίες του αρχείου παραμένουν άθικτες.
- Λανθασμένη χωρητικότητα: Στη Διαχείριση Δίσκων (Disk Management), ένας δίσκος 1TB μπορεί ξαφνικά να εμφανίζεται ως μερικά MB ή ακόμη και 0 bytes. Αυτό συμβαίνει όταν το firmware του δίσκου έχει καταρρεύσει.
- Η μονάδα δίσκου δεν ανιχνεύεται κατά διαστήματα: Εάν το λειτουργικό σας, μερικές φορές, δεν αναγνωρίζει τη μονάδα δίσκου ή εξαφανίζεται κατά τη διάρκεια της λειτουργίας, αυτό συνήθως υποδηλώνει ηλεκτρική ή μηχανική βλάβη.
Τι να κάνετε εάν ο σκληρός δίσκος καταρρέει
Η καλύτερη άμυνα ενάντια σε μια πιθανή αποτυχία ενός σκληρού δίσκου είναι η πρόληψη, μέσω τακτικών αντιγράφων ασφαλείας (backups). Κανένας σκληρός δίσκος δεν κρατάει για πάντα, επομένως η διατήρηση των σημαντικών αρχείων σας σε πολλαπλές τοποθεσίες (cloud, εξωτερικοούς δίσκους) είναι επιβεβλημένη.
Εάν ο σκληρός δίσκος σας παρουσιάζει ήδη ένα από τα παραπάνω συμπτώματα, μην προσπαθήσετε να τρέξετε προγράμματα επιδιόρθωσης. Η παρατεταμένη λειτουργία ενός δίσκου με μηχανική βλάβη μπορεί να κάνει τα δεδομένα – οριστικά – μη ανακτήσιμα.
Τη στιγμή που υποψιάζεστε ότι υπάρχει πρόβλημα με τη μονάδα δίσκου, σταματήστε τις περιττές εργασίες και δημιουργήστε αντίγραφα ασφαλείας, όλων όσων μπορείτε, επειδή ακόμη και ένα «μερικό» αντίγραφο ασφαλείας είναι καλύτερο από το καθόλου.