Οι ανεπιθύμητες κλήσεις, τόσο στην σταθερή τηλεφωνία όσο και στην κινητή τηλεφωνία, για την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών, αποτελούν μια καθημερινή ενόχληση για εκατομμύρια συνδρομητές στην Ελλάδα.
10.000€ αποζημίωση, σύμφωνα με το «Μητρώο 11»
Παρά το γεγονός ότι οι καταναλωτές συχνά αισθάνονται απροστάτευτοι απέναντι στην καταιγιστική διαφημιστική δραστηριότητα, το νομικό πλαίσιο (συγκεκριμένα το περιβόητο «Μητρώο 11») παρέχει ισχυρά εργαλεία άμυνας.
Τι είναι το Μητρώο 11
Το «Μητρώο 11» πήρε το όνομά του από το άρθρο 11 του νόμου 3471/2006. Πρόκειται για έναν ειδικό κατάλογο που οφείλει να τηρεί κάθε τηλεπικοινωνιακός στην Ελλάδα.
Σε αυτόν καταχωρούνται τα στοιχεία των συνδρομητών που έχουν δηλώσει ρητά ότι ΔΕΝ επιθυμούν να δέχονται τηλεφωνικές κλήσεις για προώθηση υπηρεσιών – προϊόντων ή οποιουδήποτε είδους διαφημιστικούς σκοπούς.
Το κλειδί για τη διεκδίκηση σημαντικών αποζημιώσεων
Η διαδικασία ένταξης στο «Μητρώο 11» είναι απλή και προσφέρεται δωρεάν από τους παρόχους. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν την αίτησή τους με τους εξής τρόπους:
- Ηλεκτρονικά μέσω της ιστοσελίδας του παρόχου τους.
- Με φυσική παρουσία σε ένα υποκατάστημα της εταιρείας τηλεπικοινωνιών.
- Καλώντας στον ειδικό πενταψήφιο αριθμό τηλεφωνικής εξυπηρέτησης του παρόχου.
- Μέσω αποστολής email, ακολουθώντας τις συγκεκριμένες οδηγίες που ορίζει κάθε εταιρεία.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η προστασία αυτή
αφορά κλήσεις με ανθρώπινη παρέμβαση
Για τα αυτόματα συστήματα κλήσης, όπως προηχογραφημένα μηνύματα, ισχύει το αυστηρότερο σύστημα «opt-in». Όπου η επικοινωνία επιτρέπεται μόνο εφόσον ο συνδρομητής έχει δώσει εκ των προτέρων τη ρητή συγκατάθεσή του.
Ωστόσο, είναι επίσης σημαντικό να πούμε ότι το «Μητρώο 11» δεν προσφέρει κάλυψη από εταιρείες ή call centers που εδρεύουν στο εξωτερικό ή εμφανίζονται να λειτουργούν από εκεί.
Δικαίωμα αποζημίωσης 10.000 ευρώ
Η νομοθεσία δεν περιορίζεται μόνο στην απαγόρευση των κλήσεων, αλλά προβλέπει και αυστηρές κυρώσεις για τους παραβάτες.
Εάν ένας συνδρομητής έχει εγγραφεί στο «Μητρώο 11» και παρ’ όλα αυτά συνεχίζει να δέχεται ανεπιθύμητες κλήσεις, δικαιούται πλήρη αποζημίωση για περιουσιακή ζημία, αλλά και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
Σύμφωνα με το άρθρο 14 του νόμου 3471/2006, η χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη ορίζεται, κατ’ ελάχιστο, στο ποσό των 10.000 ευρώ.
Το ποσό αυτό επιδικάζεται ανεξάρτητα από οποιαδήποτε άλλη αποζημίωση για περιουσιακή ζημία. Η πρόβλεψη αυτή ισχύει ανά περίπτωση παραβίασης, δηλαδή ανά κλήση, SMS ή email που πραγματοποιείται κατά παράβαση του Νόμου.
Η ιστορική απόφαση του Αρείου Πάγου
Για αρκετά χρόνια, το ελάχιστο όριο των 10.000 ευρώ αποτέλεσε αντικείμενο νομικής διαμάχης.
Πολλές δικαστικές αποφάσεις στο παρελθόν είχαν κρίνει ότι το ποσό αυτό ήταν υπερβολικό και αντίθετο στην αρχή της αναλογικότητας που ορίζει το Σύνταγμα. Θεωρώντας ότι υπερβαίνει τα όρια της διακριτικής ευχέρειας του δικαστηρίου.
Ωστόσο, η πρόσφατη απόφαση 564/2024 του Αρείου Πάγου ήρθε να ξεκαθαρίσει το τοπίο, δικαιώνοντας τους καταναλωτές. Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έκρινε ότι η διάταξη για τα 10.000 ευρώ είναι απολύτως συνταγματική.
Το σκεπτικό της απόφασης βασίζεται στα εξής σημεία:
- Προστασία Προσωπικών Δεδομένων: Το δικαίωμα στην προστασία των προσωπικών δεδομένων είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο και υπερτερεί των οικονομικών σκοπών των διαφημιζόμενων εταιρειών.
- Αποτρεπτικός χαρακτήρας: Ο νομοθέτης έθεσε αυτό το ελάχιστο όριο προκειμένου η αποζημίωση να λειτουργεί ως πραγματικό ανάχωμα απέναντι σε ισχυρούς οικονομικούς οργανισμούς.
- Ανισορροπία μεγεθών: Αναγνωρίζεται η τεράστια διαφορά οικονομικής ισχύος μεταξύ του απλού πολίτη και των εταιρειών που χρησιμοποιούν τις «ανεπιθύμητες» κλήσεις για κέρδος.
Η απόφαση του Αρείου Πάγου φαίνεται να ανοίγει τον δρόμο για μια παγιωμένη δικαστική πρακτική. Ήδη, η απόφαση 573/2025 του Εφετείου Αθήνας κινείται στο ίδιο μήκος κύματος, επιβεβαιώνοντας ότι το όριο των 10.000 ευρώ είναι σύμφωνο με το Σύνταγμα και την αρχή της αναλογικότητας.
Συμπέρασμα
Για τους καταναλωτές, το μήνυμα είναι σαφές: Η εγγραφή στο «Μητρώο 11» αποτελεί την πρώτη και πιο σημαντική κίνηση για τη διασφάλιση της ιδιωτικότητάς τους.
Σε περίπτωση παραβίασης, οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι έχουν την υποχρέωση να αποδείξουν ότι δεν υπήρξε αμέλεια από μέρους τους. Διαφορετικά υποχρεούνται στην καταβολή της προβλεπόμενης αποζημίωσης.
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων δεν είναι πλέον μια θεωρητική έννοια, αλλά ένα δικαίωμα με συγκεκριμένη οικονομική αξία, που το κράτος εγγυάται να προστατεύσει.