Η ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία των σωμάτων ασφαλείας αποκτά πλέον μια σύγχρονη ψηφιακή βάση στην Ελλάδα. Μάθετε με ποιον τρόπο η πλατφόρμα «Film The Police» αξιοποιεί την τεχνολογία, για την έγκυρη τεκμηρίωση περιστατικών αυθαιρεσίας.
Ψηφιακή τεκμηρίωση,
η νέα «ασπίδα» προστασίας του πολίτη
Ένα εγχείρημα του «CopWatch GR»
Η νέα πλατφόρμα «Film The Police» αποτελεί μια καινοτόμο πρωτοβουλία που έρχεται να καλύψει το κενό στην καταγραφή και την τεκμηρίωση περιστατικών αστυνομικής αυθαιρεσίας, χρησιμοποιώντας την τεχνολογία ως εργαλείο προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Πρόκειται για ένα εγχείρημα που γεννήθηκε με πρωτοβουλία του «CopWatch GR» και η κεντρική ιδέα βασίζεται στην πεποίθηση ότι η οπτικοακουστική καταγραφή αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά όπλα των πολιτών, απέναντι στην κατάχρηση εξουσίας.
Η κάμερα ως εργαλείο κοινωνικού ελέγχου
Σε μια εποχή όπου η πληροφορία διακινείται ταχύτατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η πλατφόρμα «Film The Police» λειτουργεί ως ένα ψηφιακό αρχείο, όπου το υλικό ταξινομείται, αναλύεται και διαφυλάσσεται.
Διασφαλίζοντας ότι η συλλογική μνήμη και τα αποδεικτικά στοιχεία θα παραμείνουν προσβάσιμα και αναλλοίωτα.
Μεθοδολογία και επαλήθευση στοιχείων
Ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του «Film The Police» είναι η αυστηρή μεθοδολογία επαλήθευσης (verification) του υλικού. Η ομάδα της πλατφόρμας δεν δημοσιεύει απλώς οτιδήποτε λαμβάνει, αλλά ακολουθεί συγκεκριμένα πρωτόκολλα για να τεκμηριώσει και να διασφαλίσει την εγκυρότητα των πληροφοριών.
Η διαδικασία περιλαμβάνει την εξαγωγή μεταδεδομένων (metadata) από τα αρχεία, όπως η ημερομηνία, η ώρα και οι γεωγραφικές συντεταγμένες της λήψης. Αυτό επιτρέπει την ακριβή τοποθέτηση του περιστατικού στον χρόνο και τον χώρο.
Επιπλέον, το υλικό κατηγοριοποιείται σε επίπεδα αξιοπιστίας:
- Επίπεδο Α: Πρωτογενές υλικό που έχει αποσταλεί απευθείας από τον δημιουργό του.
- Επίπεδο Β: Υλικό που έχει εντοπιστεί στο διαδίκτυο και έχει ταυτοποιηθεί πλήρως.
- Επίπεδο Γ: Υλικό που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης ή παρέχει ενδείξεις χωρίς πλήρη τεκμηρίωση.
Αυτή η δομημένη προσέγγιση μετατρέπει ένα απλό video ενός κινητού σε ένα ισχυρό τεκμήριο, ικανό να χρησιμοποιηθεί σε μια δικαστική αίθουσα προς υπεράσπιση θυμάτων αστυνομικής βίας.
Οδηγός ασφαλούς καταγραφής για τους πολίτες
Ο οδηγός – Film The Police είναι μια προσπάθεια να μεταδοθεί η γνώση που αποκομίστηκε πάνω στην καταγραφή και τεκμηρίωση αστυνομικής βίας, από την πρώτη πενταετία (2020-2025) λειτουργίας του «Παρατηρητηρίου Αστυνομικής Βίας / Αυθαιρεσίας Copwatch GR».
Για την μεγιστοποίηση της ποιότητας του πρωτογενούς οπτικοακουστικού υλικού και για την ασφάλεια του ατόμου που καταγράφει, ο οδηγός προτείνει ορισμένες βασικές πρακτικές:
- Ψυχραιμία και απόσταση: Η καταγραφή πρέπει να γίνεται από ασφαλή απόσταση, χωρίς να παρεμποδίζεται το έργο των αρχών, ώστε να μην δοθεί πάτημα για κατηγορίες περί «απείθειας».
- Τεχνικές λεπτομέρειες: Προτιμάται η οριζόντια λήψη για καλύτερο οπτικό πεδίο και η σταθερότητα της κάμερας. Είναι σημαντικό να καταγράφονται διακριτικά όπως ο αριθμός κυκλοφορίας οχημάτων ή τα διακριτικά στις στολές των αστυνομικών.
- Συνεχής καταγραφή: Η λήψη δεν πρέπει να διακόπτεται απότομα, ώστε να υπάρχει η πλήρης αλληλουχία των γεγονότων και να μην θεωρηθεί το υλικό «προϊόν μοντάζ».
Νομοθετικό πλαίσιο – Προστασία ανωνυμίας
Μεταξύ άλλων, ο οδηγός εξηγεί τι επιτρέπεται και τι όχι νομικά – βάσει του Γενικού Κανονισμού για την Προστασία Δεδομένων (ΓΚΠΔ), του Συντάγματος και του Ποινικού Κώδικα – ενώ παραθέτει βασικά σχετικά νομοθετήματα.
Παρουσιάζει τα αδικήματα στα οποία μπορεί να εκτεθεί ο καταγραφέας (π.χ. παράνομη καταγραφή συνομιλίας, εξύβριση, απείθεια, συκοφαντική δυσφήμηση) και τονίζει ότι καμία εγγύηση δεν υπάρχει απέναντι στην αστυνομική καταστολή.
Η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί με γνώμονα την προστασία των χρηστών που επιλέγουν να στείλουν υλικό
Για τον λόγο αυτό, το «Film The Police» ενθαρρύνει τη χρήση εργαλείων ανωνυμίας, ενώ η ίδια η υποδομή της πλατφόρμας φροντίζει για την απόκρυψη της ταυτότητας του αποστολέα, εάν αυτό είναι επιθυμητό. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ένα ασφαλές περιβάλλον για τους μάρτυρες περιστατικών βίας.
Η σημασία του εγχειρήματος
Το «Film The Police» δεν στοχεύει μόνο στην καταγγελία, αλλά στην οικοδόμηση μιας κουλτούρας κοινωνικού ελέγχου. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στις αρχές της πλατφόρμας, «η δημοσιότητα είναι η καλύτερη προστασία μας».
Με την οργάνωση αυτού του υλικού, σε μια ενιαία βάση δεδομένων, καθίσταται δυνατή η ανάδειξη συστημικών προβλημάτων και η πίεση για ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της αστυνομίας στην Ελλάδα.
Σε ένα περιβάλλον όπου η ψηφιακή τεχνολογία συχνά χρησιμοποιείται για την επιτήρηση των πολιτών, πρωτοβουλίες όπως αυτή αντιστρέφουν τους όρους, δίνοντας τη δύναμη της «επιτήρησης» πίσω στην κοινωνία.