Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα αλλάζει σελίδα. Από το 2028, η ηλεκτρονική ψήφος μπαίνει για πρώτη φορά στη ζωή μας, στις αυτοδιοικητικές εκλογές, φέρνοντας την ψηφιακή κάλπη πιο κοντά στους πολίτες.
Μια ιστορική μεταρρύθμιση που στοχεύει στη μείωση της αποχής και στη διευκόλυνση των ετεροδημοτών
Διαβάστε όλες τις λεπτομέρειες για το πώς θα λειτουργεί η νέα ψηφιακή κάλπη και πώς θα εξασφαλίζεται το αδιάβλητο της διαδικασίας.
Ηλεκτρονική ψήφος στις αυτοδιοικητικές εκλογές
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα βρίσκεται στα πρόθυρα μιας ιστορικής μετάβασης, καθώς ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης φέρνει ριζικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες θα εκφράζουν τη δημοκρατική τους βούληση.
Η σημαντικότερη και πλέον συζητημένη καινοτομία που εισάγεται είναι η καθιέρωση της ηλεκτρονικής ψήφου, η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί για πρώτη φορά σε ευρεία κλίμακα στις αυτοδιοικητικές εκλογές τον Νοέμβριο του 2028.
Η μεταρρύθμιση αυτή, η οποία τίθεται σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Εσωτερικών και αναμένεται να ψηφιστεί στη Βουλή εντός του Ιουνίου, δεν αφορά μόνο την εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών. Επεκτείνεται δυναμικά και στα συμβουλευτικά δημοτικά δημοψηφίσματα, καθώς και στην ανάδειξη των τοπικών συμβουλίων νέων.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός σύγχρονου, προσβάσιμου και ευέλικτου ψηφιακού περιβάλλοντος
Που θα διευκολύνει τη συμμετοχή των πολιτών, θα περιορίσει το διαρκώς αυξανόμενο φαινόμενο της αποχής και θα προσφέρει μια διέξοδο σε όσους δυσκολεύονται να μετακινηθούν στον τόπο καταγωγής τους.
Η ψηφιακή κάλπη και η αρχιτεκτονική της
Το νέο σύστημα έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη σταδιακή εξοικείωση των εκλογέων, γι’ αυτό και η ηλεκτρονική ψήφος θα έχει προαιρετικό χαρακτήρα. Θα λειτουργεί παράλληλα με την παραδοσιακή, φυσική κάλπη, δίνοντας στους πολίτες το ελεύθερο να επιλέξουν τη μέθοδο που προτιμούν.
Ωστόσο, για την απόλυτη ασφάλεια της διαδικασίας, έχει προβλεφθεί ένας αυστηρός μηχανισμός που αποκλείει το ενδεχόμενο της «διπλής ψήφου». Όσοι επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα ψηφιακά, θα πρέπει να εγγράφονται εκ των προτέρων σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους.
Η εγγραφή θα πραγματοποιείται μέσω ειδικής πλατφόρμας στην ψηφιακή πύλη του κράτους gov.gr, με τη χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet και με απαραίτητη επιβεβαίωση στοιχείων μέσω κωδικού μιας χρήσης (OTP).
Με την ολοκλήρωση αυτής της εγγραφής, ο εκλογέας θα αφαιρείται αυτόματα από τους καταλόγους της φυσικής κάλπης του Δήμου του, καθιστώντας αδύνατη οποιαδήποτε προσπάθεια διπλής συμμετοχής.
Διαδικασία ηλεκτρονικής ψηφοφορίας
Την ημέρα των εκλογών, η διαδικασία της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας προβλέπεται να διεξάγεται σε ειδικά εκλογικά τμήματα ηλεκτρονικής ψήφου που θα λειτουργούν σε ολόκληρη τη χώρα, υπό την προϋπόθεση να έχουν εγγραφεί τουλάχιστον 30 εκλογείς ανά Δήμο, προκειμένου να διασφαλίζεται η μυστικότητα της ψήφου και η αξιοπιστία της διαδικασίας.
Οι εκλογείς δεν θα είναι υποχρεωμένοι να ψηφίζουν στον Δήμο όπου είναι εγγεγραμμένοι, αλλά θα μπορούν να προσέρχονται την ημέρα της εκλογής και τις ώρες διεξαγωγής της ψηφοφορίας, σε οποιοδήποτε ειδικό εκλογικό τμήμα ηλεκτρονικής ψηφοφορίας συσταθεί στη χώρα.
Μετά την ταυτοποίηση, ο εκλογέας διαγράφεται από τον ηλεκτρονικό εκλογικό κατάλογο και αποσύρεται σε ειδικό χώρο όπου βρίσκεται ηλεκτρονική συσκευή (ηλεκτρονικός υπολογιστής ή τάμπλετ), όπου ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα για την εκλογή των νέων δημοτικών και περιφερειακών αρχών για τον δήμο και την περιφέρεια, στους οποίους είναι εγγεγραμμένος στον εκλογικό κατάλογο.
Η νέα αυτή μέθοδος αναμένεται να αυξήσει τη συμμετοχή, καθώς διευκολύνει όσους εργάζονται μακριά από τον τόπο όπου είναι δημότες, τους ετεροδημότες (καθότι στις αυτοδιοικητικές εκλογές δεν συστήνονται ειδικά εκλογικά κέντρα ετεροδημοτών, όπως στις εθνικές εκλογές), καθώς και τους νέους οι οποίοι έχουν υψηλή εξοικείωση με ψηφιακά εργαλεία.
Θωράκιση, διαφάνεια και το αδιάβλητο της διαδικασίας
Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα κάθε εκλογικής αναμέτρησης είναι η διασφάλιση του αδιάβλητου της διαδικασίας.
Για να αποφευχθεί κάθε ίχνος αμφισβήτησης, η εποπτεία της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας θα ανατεθεί σε μια πενταμελή εφορευτική επιτροπή υψηλού κύρους. Στην επιτροπή αυτή θα συμμετέχουν ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί, όπως ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και πάρεδροι του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς και διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί.
Παράλληλα, ολόκληρη η ψηφιακή διαχείριση και η τήρηση των ηλεκτρονικών καταλόγων θα υπόκεινται στους αυστηρότερους κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων (GDPR).
Η χρήση τεχνολογιών αιχμής εγγυάται ότι τα προσωπικά δεδομένα του ψηφοφόρου θα παραμένουν πλήρως αποσυνδεδεμένα από την τελική του επιλογή στην ψηφιακή κάλπη, διατηρώντας το συνταγματικά κατοχυρωμένο απόρρητο της ψήφου.
Μια νέα εποχή για την Τοπική Αυτοδιοίκηση
Η εισαγωγή της ψηφιακής κάλπης δεν αποτελεί μια μεμονωμένη τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής. Συνδυάζεται με άλλες σημαντικές αλλαγές που θα ισχύσουν από το 2028, όπως η εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών από την πρώτη Κυριακή, γεγονός που απλοποιεί τις διαδικασίες και μειώνει το κόστος των εκλογών.
Η επιτυχής εφαρμογή του μέτρου αυτού σε τοπικό επίπεδο αναμένεται να αποτελέσει τον «πιλότο», για την ενδεχόμενη μελλοντική επέκταση της ηλεκτρονικής ψήφου και στις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις.
Η ψηφιακή εποχή είναι εδώ και η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να πρωτοστατήσει σε αυτή τη δημοκρατική εξέλιξη.